54-. Ma'naviyat manbalarida 

Siz yil davomida ibtidoiy jamoa
tuzumidan boshlangan qadimgi
dunyo tarixi bilan tanishdingiz.
Mehnat qurollari takomillashgandan
va unumdorlik oshgandan so`ng,
dehqonchilik, hunarmandchilik va savdo-sotiq rivojlanishi natijasida ilk
davlatlar shakllandi. Yozuv paydo
bo`lgach odamlar o`zlari
yashayotgan jamiyat bo`yicha
qonunlar yoza boshladi.
Odamlar qadimdan yaratilgan bebaho ixtiro va kashfiyotlardan foydalanib
keladi. Bular ziroatchilik usullari,
g`ildirak, suv quvurlari, alifbo, taqvim,
sonlar, me'morchilik va shu kabi
yutuqlardir.
Biz hanuz qadimgi dunyo xalqlari yaratgan madaniy yodgorliklardan
hayratlanamiz. Hozirda qadimgi
mualliflarning ko`plab asarlari bizni
mardlikka, mehnatsevarlikka,
vatanga muhabbatga undaydi.
Yaratuvchanlik doim qadrlanib kelingan. Hatto qadim davrda, uzoq
ajdodlarimiz hayoti xavf-xatar,
tashvishlarga to`ia bo`lganda,
odamlarning asosiy maqsadi oziq
topish bo`lganda ham insoniyat
olamni anglashga harakat qilib kelgan. Bu esa ma'naviy madaniyat
rivojlanishi uchun poydevor bo`lib
xizmat qildi. Insoniyatning ma'naviy
takomillashuv jarayoni shunday
boshlangan edi.
...Ko`hitog`ning tik qoyalarida, hozirda Zarautkamar yoki Oltin Olov
deb yuritiladigan daralariga qadimgi
mo`yqalam sohiblari qizil bo`yoqda
yovvoyi ho`kizlarni ovlash tasvirini
chizishgan. Ular dramatik holatlarga
boy. Bu suratlarda ovning g`alaba bilan tugashi, ovchilarning tantanasi
va inson aqlining yuksakligi
tasvirlangan.
Misr, yunon va rimliklarning Sharq
madaniyati bilan o`zaro aloqasi fan va
san'at yuksalishining tezlashuviga, dunyo madaniyatining taraqqiyotiga
olib keldi.
Endi siz qadimgi dunyo tarixi va
O`zbekiston tarixi necha ming yillarga
borib taqalishini yaxshi bilasiz. Aynan
uzoq o`tmishda bizning yurtimizda boy madaniy meros rivojlanishi
uchun asos solingan edi. Bu yerda
qadim shaharlar va davlatlartashkil
topgan. Ziroatchilar, hunarmandlar va
quruvchilar o`zining yaratuvchanlik
mehnati bilan o`lka dovrug`ini olamga yoydi.
Vatanga muhabbat ko`p sonli
bosqinchilarga qarshi kurashgan
xalq qahramonlari jasoratida
nomoyon bo`lgan. To`maris, Shiroq,
Spitamen va boshqa ko`plab jasur qahramonlar yurt ozodligini o`z
hayotidan ustun qo`yganlar.
Ilk bor yozma manba"Avesto"da
zardushtiylarning ulug` va
donishmand oliy xudosi Ahuramazda
tomonidan yaratilgan eng yaxshi mamlakat sifatida O`zbekistonning
qadimgi dehqonchilik hududlari
ta'kidlab o`tiladi.
Amudaryo etaklarida, qadimgi
Xorazm yerlarida, Surxon,
Qashqadaryo va Zarafshon tog`lari va vohalarida zardusht dini
targ`ibotchilari yovuzlik va ezgulik
o`rtasidagi mangu kurash haqidagi
muqaddas qasidani kuylashgan. Ular
kishilarni tinchlikka, adolat va
ezgulikka chorlagan. Odamlar oilaga, uyga, suv va yerga nisbatan hurmat
bilan qarashgan, farzandlariga
insonning jamiyatdagi yuksak o`rni
haqida tasavvurni singdirishgan.
Zardushtiylik g`oyasi qadimgi
jamiyatning rivojlanishini belgilab berdi.
Har qanday jamiyat taraqqiyoti
yaratuvchilik g`oyasining mavjudligi
bilan belgilanadi.
Ajdodlarimizning tarixdagi
qahramonliklari, jasorati vatanparvarlik hissini tarbiyalaydi, o`z
Vatani manfaatlarini himoya qilishga
o`rgatadi.
O`zbekiston Respublikasi Prezidenti
Islom Karimov milliy istiqlol
g`oyasining mohiyatini ochib bera turib, mamlakatimiz rivojlanishini
millati, tili va dinidan qat'i nazar butun
O`zbekiston fuqarolarini tashkil etgan
jamiyatning ma'naviy gullab-
yashnashi va komil insonni
tarbiyalash bilan chambarchas bog`laydi. Eslab qoling! Mafkura - jamiyatning rivojlanishini aniqlaydigan va unda
odamlarning rolini belgilovchi
ta'limot. Eslab qoling! Vatan tarixi ushbu zaminda yashaydigan har bir insonni
boy madaniy merosimizni qadrlash,
ko`z qorachig`iday asrashga, u bilan
faxrlanishga o`rgatadi.
Xalqimiz ezgulikka, tinchlik va
bunyodkorlikka intiladi. Bu intilish boy ma'naviyatga asoslangan va
mamlakatimizning buguni va
kelajakdagi rivojlanishi, gullab-
yashnashi bilan bog`liq.
Biz Vatanimizning moddiy va
ma'naviy madaniyatini asrab-avaylab ko`paytirgan holda ajdodlarimizning
ezgu ishlarini davom ettirishimiz
lozim.
Prezidentimiz Islom Karimov o`zining
"Yuksak ma'naviyat  yengilmas
kuch" kitobida, "Biz xalqimizning dunyoda hech kimdan kam
bo`lmasligi, farzandlarimizning bizdan
ko`ra kuchli, bilimli, dono va albatta
baxtli bo`lib yashashi uchun bor
kuch va imkoniyatlarimizni safarbar
etayotgan ekanmiz, bu borada ma'naviy tarbiya masalasi, hech
shubhasiz, beqiyos ahamiyat kasb
etadi", deb ta'kidlagan.
Ma'naviyatimizni yuksaltirish
borasidagi maqsad va vazifalarni
amalga oshirish uchun har bir inson o`zini o`z mamlakatining haqiqiy
fuqarosi deb his qilishi, tarixni, buyuk
ajdodlarimizning boy merosini va
madaniyatini chuquro`rganishi,
bugungi kundagi olamshumul
o`zgarishlarga boy voqelikni ongli ravishda idrok qila bilishi, jamiyatimiz
va davlatimiz taraqqiyotiga o`zining
ham daxldor ekanligini anglab yetishi
lozim.
