33-34- . Qadimgi Yunoniston
afsonalari
Afsonalar: haqiqat va uydirma 

Yunon afsonalari  xudolar va
bahodirlar haqidagi rivoyatlarning
qahramonlari har xil titanlar (xudolardan tug`ilgan qudratli
pahlavonlar), yovuz maxluqotlar, sirenalar (yarim qush, yarim ayollar), kentavrlar (yarim otlar, yarim odamlar), sikloplar  peshanasida bitta ko`zi bo`lgan afsonaviy
mavjudotlardir. Afsonalar (yunon tilida
"mif") mamlakat tarixidagi qadimgi davr haqida ko`p narsalarni bilishga
imkon beradi. Ular Olamning
yaratilishi, Yer yuzida hayot va
odamning paydo bo`lishi,
qahramonlar jasorati va dengiz
sayohatlari haqida hikoya qiladi. Yunon afsonalari rang-barang va
qiziqarlidir. Olam va xudolarning kelib
chiqishi haqidagi afsona ham maroqli.
Avvalboshda Yer va Osmon  Geya va Uran bunyod etilgan. Ular Olamni boshqaruvchi titanlarni dunyoga
keltirdilar, Olimp tog`ida yashovchi xudolar ularni taxtdan ag`darmagun
cha hukmronlik qildilar. 

Artemida ov xudosi
Aid - marhumlar saltanatining xudosi
Gefest  temirchilik va
hunarmandchilik xudosi
Ares  urush xudosi
Demetra -dehqonchilik va hosildorlik xudosi
Dionis - sharob xudosi
Afsonalarda aytilishicha, azalda Yer
hamma tomonidan dengizlar bilan
o`ralgan edi. Dastlab ularning
hukmdori Okean degan titan bo`lgan. Ulkan osmon gumbazi Yerning bir
chekkasida turguvchi Atlas degan titan yelkalariga suyanib turardi.
Yunonlarning rivoyatlari Gerakl, Axilles, Tesey va Ayaks singari bahodir qahramonlar jasorati haqida
naql etadi. Ularning barchasi matonat,
kuch-qudrat va aql-zakovat kabi
fazilatlarga ega bo`lgan. O`n ikki
jasorati tufayli Gerakl Olimp tog`idagi
xudolar saltanatida faxrli o`ringa ega bo`lgan ekan. 

Qadimgi yunonlarning xudolari 

Qadimgi yunonlar ham ularning hayoti
va tevarak olam ko`zga ko`rinmas sirli
kuchlarga tobe ekanligiga e'tiqod
qilardilar. Bu ko`rinmas kuchlarni
yunonlar xudolar deb atadilar.
Xudolar ularning Yer yuzi va marhumlar saltanatidagi hayotida
hukmron edi. Qadimgi yunonlarning
uch xudosi Olamga hukmronlik qilar
edi: Zevs osmonda, Poseydon dengizda, Aid marhumlar saltanatida oliy xudo deb hisoblangan. Qolgan
xudolar esa dehqonchilik va
hunarmandchilik, san'at va she'riyat,
ishq-muhabbat va go`zallik homiylari
hisoblangan. Urush va g`alaba, adliya,
uyqu va tonggi shafaq xudolari ham bo`lgan. Satirlar va nimfalar degan tuban xudolar ham mavjud edi. Ular
o`rmonlar, daryolar va tog`larda
yashagan deb tasavvur etilgan. 

Qadimgi yunonlarning xudolari
Zevs - oliy xudo va qolgan barcha xudolarning rahnamosi 

Poseydon - Zevsning inisi, dengiz hukmdori 

Afina - Zevsning qizi, jangari ayol, donishmandlik ilohasi Apolion - Zevsning o`g`li, yorug`lik, musiqa va she'riyat xudosi Gelios - Quyosh xudosi Demetra - dehqonchilik va hosildorlik ilohasi Geya - Yer ilohasi Femida - adliya ilohasi Gefest - temirchilar va hunarmandlar xudosi Afrotida - muhabbat va go`zallik ilohasi Ares - urush xudosi Dionis - sharob xudosi Germes - savdo xudosi Nika - g`alaba ilohasi Xronos - Zamon xudosi Artemida - o`rmonlar va ovchilik xudosi Eros - sevgi xudosi Gipnos - uyqu xudosi Yunonlarning e'tiqodicha, xudolar
Makedoniya va Fessaliya
chegarasidagi Yunoniston
viloyatlaridan biri Elidada, Olimp
tog`ida yashagan. Qadimgi
yunonlarning xudolari va ilohalari ham odamlarga ancha o`xshaydi.
Olimp tog`i xudolari timsolini tasvirlar
ekan, yunonlar xudolarni qizg`anchiq
va shafqatsiz, kunni bazmi jamshid va
ermakbozlikda o`tkazadi, bir-biri bilan
tortishadi, deb hisoblashgan. Xudolar qattiqqo`l va qasoskor. Yunonlarning
xudolari xohish-irodasiga qarshi bor
ganlarni shafqatsiz jazolaydi. Shuning
uchun ham yunonlar o`zlari yaratgan
xudolardan qo`rqishar, ularga
qurbonliklar qilar va ko`plab ibodatxonalarni ularga bag`ishlab
barpo etar edilar.
