27-. BARGLARNING ICHKI TUZILISHI


Barglar ham, osimliklarning boshqa organlari kabi, hujayralardan
tuzilgan. Barglarning qanday hujayralar va to qimalardan
tuzilganligini faqat mikroskopda korish mumkin. Buning
uchun birorta osimlikning yangi bargidan kondalangiga yupqa
kesib olib, buyum oynasidagi bir tomchi suvga joylanadi,
songra ustidan qoplagich oyna yopib, mikroskopda koriladi
(55-rasm). 
img/res/55rasm.png






Barg yaprogining ustki va orqa tomoni post bilan
qoplangan. Uning hujayralari bir-biriga zich yondashgan. Barg
postining deyarli hamma hujayralari shaffof bolib, ular orqali
yoruglik barg ichiga otadi. Post bargning ichki qatlamlarini
shikastlanishdan va qurib qolishdan saqlaydi. Barg postida yana
loviyasimon juft hujayralar bolib, ularda sitoplazma va magizjoylashadi

dan tashqari, yashil tusdagi plastidalar
ham boladi. Ularga barg ogizchalari
hujayralari deyiladi. Ogizchalar barglarning
faqat pastki tomonida emas, balki
ustki tomonida ham boladi.
Barglarning ustki va orqa tomonidagi
posti oraligida barg eti hujayralari joylashgan.
Ular qobiq hamda sitoplazma,
magiz, xlorofill donachalaridan tashkil
topgan. Barg eti hujayralari bir necha qavat
bolib joylashgan. Ustki post tagidagi qavat
ustunchalarga oxshash choziq hujayralardan
tashkil topgan. Uning tagida ovalsimon
va yumaloq shakldagi hujayralar
joylashgan.
Bargning kondalang kesmasida
tomirlarni korish mumkin. Ular ichida qalin devorli olik
hujayralardan tashkil topgan naychalar joylashgan. Shuningdek,
tomirlarda naychalardan tashqari, choziq, bir-biri
bilan zanjir shaklida ulangan hujayralar ham bor. Bu
hujayralar torga oxshab, bir-biri bilan kop sonli teshikchalar
orqali tutashgan elaksimon naychalarni hosil qiladi. Bargdagi
tomirlarda suv va unda erigan oziq moddalar harakatlanadi.
Bulardan tashqari, tomirlarda yana posti qalin, pishiq, juda
uzun hujayralar (tolalar) ham boladi. Bular bargga mustahkamlik
beradi. Naychalar, elaksimon naychalar va tolalar
birgalikda barg tomirining nay tolali boylamlarini hosil qiladi.
Tomirlar barg etining hamma qismiga kirib boradi.
Shunday qilib, barglarning ichki qismi qoplovchi, asosiy,
otkazuvchi va mexanik toqimalardan tashkil topgan.

FOTOSINTEZ

0simliklarda quyosh nuri ta sirida va xlorofill donachalari
ishtirokida anorganik moddalardan organik moddalar hosil
bolishi va havoga kislorod ajralib chiqishi jarayoni fotosintez
deyiladi. Fotosintez  yunoncha soz b o lib, fotos
yorugTik va sintez  qoshish, birlashtirish degan manoni
anglatadi