
Ro`yhat tuzish

----------

Ro'yhat tuzish matnimizning muhim qismlaridan biri hisoblanadi, va ular uch turdan iboratdir. Ro'yhatimiz Nuqtali bo'lishi, Son tartibda bo'lishi yoki umuman nuqtali ham sonli ham bo'lmasligi mumkin. Bu uchalasining ingiliz tilida nomlanishining bosh harflari ularga tag sifatida olingandir va hamasining ochilish va yopilish taglari mavjud. Hammasi attributelarga egadir. 

Unordered List (UL) - Tartib raqamlarsiz beriladigan ro'yhat. 

Ordered List (OL) - Tartib raqamlar bilan beriladigan ro'yhat.

Definition List (DL) - Ta'rif beriladigan ro'yhat.
  

I) Unordered List: <ul>...</ul>

Bu ro'yhat turi oldidan attribute qiymatiga qarab doira, aylana va to'rtburchak qo'yish mumkin. Uning uchun <ul> tagini "type" attributining uchta qiymatlarini olishimizning o'zi kifoya. Ular quyidagicha yozilishga ega: 

<ul type="disc"> Deyarli hammamiz "disc" so'zini tushunamiz, yuzaga ega dumaloq shakldir, geometriyada buni doira deymiz. 

<ul type="circle"> "circle" so'zi esa aylana demakdir. 

<ul type="square"> "square" to'rtburchak hisoblanadi.
Yuqoridagi har bir fanimiz "list item" (ro'yhat nomi) yani <li>...</li> tagi orasida yozilgandir, <ul> ro'yhatimizni boshlashni bildiradi halos</ul> esa ro'yhatimiz tugaganligini bildiradi, lekin har bir ro'yhat nomi <li> va </li> oralig'iga yozilishi shart, ro'yhat nomlari orasida <br /> yoki <p> yozish shart emas, <li> orsidagi har qanday jumla yangi qatordan avtomatik tarzda yoziladi. Har bir <li> ham o'z mustaqil attributiga egadir, lekin hozircha ularni o'rganmaymiz.
	

Chap tarafdagi kodni biron NotePad dokumenti ochib kiriting va o'ziz hohlagan nom bilan saqlang, <ul> ga tegishli bo'lgan "type" (tur, hil tarjimalari bor) attributining "disc" qiymatini, "circle" yoki "square" ga o'zgartirishingiz mumkin. Kiritib bo'lganingizdan so'ng biron web browserda ochib ko'ring. Agar siz ham "disc" attributini kiritgan bo'lsangiz uni keyin boshqa attributelarga o'zgartirib, saqlab keyin qayta ochishingiz yoki web sahifani klaviaturangizdagi F5 yordamida qayta yuklashingiz ham mumkin. 

Agar type=" " attributi umuman ishlatilinmasa web browser o'zi avtomatik tarzda "disc" qiymatini olib nuqta qo'yib yozib ketveradi chunki bu turdagi list tuzish "default" qilib tanlangan. Shuning uchun type=" " asosan circle yoki square qiymatlarini qo'yish uchun mo'ljallangandir. Hohlasangiz <li>...</li> taglarini hammasini HTML dokumentda bir qatorga yozishingiz mumkin, faqat har birida ochish va yopishda adashib ketmasangiz bo'lgani, baribir ro'yhat qilib chiqarib beradi. Shuning uchun <br /> va <p> taglari ro'yhat tuzganda umuman ishlatilinmaydi.

II)<ol> 

Bu ro'yhat turi yuqoridagi ro'yhat turidan azgincha murakkabroqdir, chunki bu ro'yhat turida "type" attributining qiymatlari ko'proq. <ol> ro'yhatni ochish, </ol> esa yopish demakdir, albatta ular orasida ro'yhatimiz yuqoridagi kabi <li> bilan </li> orasida kelishi kerak. 

<ol type="1"> Oddiy son tartibidagi ro'yhat (1, 2, 3, 4, ...) 

<ol type="I"> Rim raqamlari tartibidagi ro'yhat (I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, ....) I - shift yordamida "i" tugma (Isroildagi), V- shift yordamida "v" tugma (Valijondagi) va X - shift yordamida "x" tugma (Xabardagi). 

<ol type="i"> Bu esa yuqorida berilgan Rim raqamlarining kichik holatidir (i, ii, iii, iv, v, vi, vii, viii, ix, x, ...) 

<ol type="a"> Bu harflar tartibi faqat kichik lotin harflarida (a, b, c, d, e, f, g, ...) 

<ol type="A"> Bu harflar tartibi esa Lotin alifbosining katta harflaridan boshlanadi (A, B, C, D, E, F, G, ...)

Eslatma: 

Shu yerda bir muhim narsani eslatib o'tmoqchidim, "type" attributining barcha qiymalari faqatgina boshlang'ich qiymat bo'lishi kerak, yani "1" ning o'rniga "2" yoki "3" mumkin emas, rim raqamlarida ham, lotin alifbosida ham huddi shunday. Agar ro'yhatimiz attribute qiymati <ol type=" "> kabi bo'sh qoldirilsa yo'q demakdir, shunda web sahifamiz birinchi sonli qiymatni aftomatik tarzda tanlaydi. Umuman "type" attribute ni yozmasa ham bo'laveradi u holda ham web sahifamiz birinchi sonli qiymatni aftomatik tarzda tanlaydi, chunki <ol type="1"> default sifatida tanlangan.

<li> bu ro'yhat turida bir muhim "value" attributiga ega, <li value="8" misol uchun yozilsa qay biriga bo'lsa ham o'sha qatordan 8, 9, 10... qilib ro'yhat tuzib ketadi. Nafaqat son qiymati balki hohlagan qiymatizi qo'yishingiz mumkin, masalan <li value="h">, <li value="vi">. Quyida birinchi ustunda <li value="8">Rus tili</li> qilib olingandir.

III) <dl>

Uchunchi ro'yhat turimiz <dl> tagiga ega, u shunchaki ro'yhatni tartib raqmsiz tuzadi, va </dl> tagi ro'yhatimizni yopadi. Bu ro'yhat turining qo'shimcha tag lari biroz farqli, yani ("list item") <li> bu ro'yhat turimizni yaratishda ishtirok etmidi. Uning o'rniga <dt> va <dd> lar ishtirok etishadi.

<dl> - Definition List deganidir, o'qilishi "definishn list" tarjimasi ta'rif ro'yhati tuzish deganidir, yopilishi </dl> 

<dt> - Definition Term deganidir, o'qilishi "definishn term" tarjimasi ta'rif termini degani, yopilishi </dt>.

<dd> - Definition Description deganidir, o'qilishi "definishn deskripshn", tarjimasi ta'rif tasviri demakdir, yopilishi </dd>.

IV) Ro'yhat ichida ro'yhat 

Bizda shuningdek ro'yhat ichida boshqa yana bir ro'yhat tuzishimiz imkoni bordir. Masalan quyidagi katakning chap qismida <ul> yordamida tuzilgan ro'yhatimiz mavjuddir, o'ng qismida esa birinchi <ul> yordamida haftaning ikki kuni belgilangan, keyin ikki ovqat turi uchun <ol> ishlatilingan, boshqa ikkitasi uchun esa <ul> va hokazo. Bu holatni yaxshiroq tushunish uchun bu ro'yhatlarning HTML kodlarini yaxshilab o'rganing va shunga o'xshatib o'zingiz ham bir ro'yhat tuzib ko'ring. Ordered list ichiga unordered list yoki definition list joylab yoki aksincha, definition list ichiga ordered bilan unordered listni aralashtirib yozib ko'ring. Agar tushunsizmovchilik bo'lsa forumga hat yozing tez kunda javob berishga harakat qilaman.

Downloaded from http://test1.ru