MAYNA BOLGAN
BEDANALAR

Adir etagidagi bedazor bagrida Mittixon va Mallavoy
ismli bedanalar ahil yashashar ekan. Ular hamma
ishlarini bamaslahat qilishar, shuning uchun hayotlari
tinch, rozgorlarida baraka bor ekan. Ammo bir kuni nima
bolibdi- yu, ularning inoqligiga koz tegibdi. Mittixon va
Mallavoy arzimagan narsa ustida bahslashib qolishibdi.
Bu tortishuv katta janjalga aylanib, Mahmadona laqabli
maynaning qulogiga yetib boribdi.
- Ana ahillligu, mana ahillik! - soz qotibdi istehzo bilan
sherigi Laqmaxonga, - kechagina ularni hammaga ornak
qilib maqtashar edi.
Kimni aytyapsan? - debdi Laqmaxon chozilib.
 Voy, haqiqiy laqmasanda! Tumshugingning
tagidagi tomoshani kormaysan, ortoq. Anavi bedanalarni aytyapman-da, hech tortishishmas edi. Mayli,
yaqinroq borib quloq solay-chi, nima gap ekan? Hali
hamma qushlarga yoyib chiqishim kerak.
Shunday deb, Mahmadona bedanalar janjallashayotgan tomonga qarab qanot qoqibdi. U qalin osgan
bedalar panasiga yashirinib, bedanalar bahsiga quloq
tutibdi. Mittixon va Mallavoy uni payqamay ham qolishibdi.
 Bas qilsang-chi! - dermish Mallavoy, tinmay bidirlayotgan Mittixonni tinchlantirishga harakat qilib, - bu dalada
yolgiz bolmasak! Mahmadona eshitib qolsa bormi,
sharmanda bolamiz!
 Eshitsa eshitar! qachongacha mana shu sassiq
bedazorda yashaymiz. Ana, boshqa bedanalar allaqachon chiroyli va zamonaviy torqovoqlarda sayrashyapti.
 Voy, aqlingni yedingmi, Mittixon! Sen osha torqovoqlarga havas qilyapsanmi hali? Tutqunlik nimaligini
bilmaysan-da!
 Qanaqa tutqunlik? Don-dunlari vaqtida berilsa,
suvlari uzilmasa. Torqovoqlarga-ku, ancha-muncha
bedana yaqinlasha olmaydi. Ana, xursandliklaridan biram
chiroyli sayrashadiki!
 Eh, Mittixon! Ularning ovozidagi dardni sezmabsan-da! Torqovoqlarga oralgan matolarni ham korganmisan? Ular tabiat gozalliklaridan, eng muhimi esa zarrin quyosh nurlaridan butunlay bebahra yashashadi.
Odamlarga yoqadigan qilib sayrashmasa, och qolishadi
yoki bedanakabob bolib qozonga bosiladi.
 Yomon qorqitding-da, Mallavoy?
 Mayli, hozir sen bilan bahslashish befoyda! Men
zilol irmoq suviga bir shongib kelay, ungacha tinchlanib
qolarsan! - deya Mallavoy pirr etib uchib ketibdi.
Bu vaqt tortishuvga quloq tutib turgan Mahmadona
gullab qolgan bedalar orasida dumalab mazza qilib kular
edi. Mittivoy ketganini payqab Mallaxonni yupatishga
shoshibdi. Mana mazza qilib mayna qilgani qush
topildi, xayolidan otkazibdi bedanaxonni dardini tinglar
ekan.
 Agar orzuingiz osha shinam qovoqlarning birida
yashash bolsa, men sizga yordam beraman orgilay! -debdi Mahmadona ayyorlik bilan, - bedazorga erta tongda simdan toqilgan uychalar qoyiladi. Bittasining ichiga
kirib otirib oling. Mittivoyning ham boshqa iloji qolmay
ortingizdan kiradi. Ana oshandan song bedanavozlar
ikkingizga bitta chiroyli torqovoqning kalitini sovga
qilishadi. Uchib-kirib, mazza qilib yashayverasizlar!
...Mittixon uning aytganini qilibdi.
Ammo bedana ovlovchilar sovga qilgan torqovoqqa tushgach, qilib qoygan ishidan nihoyatda pushayman bolibdi. Tashqaridan qulflangan uycha ozi
oylaganday chiroyli emas ekan. Mittixon keng bedazordagi eski uyini, u yerdagi tinch va osoyishta kechgan
hayotini soginibdi. Ozodlikka hech narsa yetmas
ekan, deb xorsinibdi parda teshigidan qadrdon bedazori tomon tikilib Mittixon. Hali ham bedanakabob bolib
qolishidan sayroqi Mallavoy saqlab qolibdi.
Mittixonni aldagan Mahmadona esa har kuni torqovoq
osilgan ishkomga qonib, ularni mayna qilar ekan.